In groep acht vroeg mijn juffrouw ons waarom we allemaal potloodlijntjes gebruikten om dingen te tekenen. Het was niet zoals het in het echt was, volgens haar. Een mens heeft niet alleen randjes aan de buitenkant, als een silhouet. Een mens is van binnen gevuld op zo'n manier dat er aan de buitenkant geen lijntje meer nodig is. Zo moest je ook tekenen, dan kwam je dichter bij de dingen zoals je ze ziet.
Twintig jaar later moet ik denken aan die opmerking van mijn juf. Dingen zijn meer dan hun omtrek, maar als ik nu een auto moest tekenen zou ik beginnen bij de randen. Het omkadert het geheel en maakt duidelijk dat het een losstaand ding is in de tekening. Tegenwoordig teken ik zelden iets, maar op mijn eigen manier trek ik nog altijd potloodlijntjes. Ieder stempel dat ik in mijn hoofd ergens op druk is eigenlijk een potloodlijntje. Zo is de tafel waar ik nu aan zit een tafel. Op het moment dat ik hem als zodanig bestempel verdwijnt het echte ding en verschijnt het kader waarin ik het zet.
Onlangs las ik het boek van dr. Jill Bolte Taylor. Zij is een neurologe die een hersenbloeding kreeg en binnen een paar uur een groot deel van haar cognitieve vermogens op zag lossen. Dat bleek een probleem te zijn. Ze moest gaan zoeken in haar hoofd naar de betekenis van de dingen die mensen tegen haar zeiden. Tegelijkertijd was ze terechtgekomen in een eeuwig nu, waarin ze volmaakt gelukkig was. Er was geen gisteren of morgen meer, want gisteren en morgen zijn slechts begrippen die we hanteren om ons leven te plannen en te overzien. Ook had ze het gevoel dat zij niet een ding met grenzen was, maar dat ze doorstroomde in alles om haar heen. dr. Jill Bolte Taylor deed er acht jaar over om helemaal te herstellen. Ze beschrijft haar beleving van de dingen in haar boek en legt uit dat haar linker hersenhelft het zwaarst getroffen was. In die hersenhelft zetelen de taalcentra, het ego en al het andere dat je nodig hebt om in te delen, te structuren en potloodlijntjes te zetten. Zonder potloodlijntjes bleek ze volmaakt gelukkig en helaas ook hulpeloos als een baby.
Natuurlijk is het noodzakelijk om dingen af te kaderen en in te delen in categorieën. Het scheelt tijd. Als we iedere tafel moeten beschrijven aan de hand van zijn specifieke eigenschappen om te begrijpen waar hij voor dient.... nou ja. We zouden niet meer aan leven toekomen. Tegelijkertijd is het indelen en categoriseren ook iets wat de werkelijkheid vervormt. Is een moslim in eerste instantie een moslim of eerder gewoon een mens? Indelen is gevaarlijk. Het is de moeite waard om soms actief te proberen niets in te delen en je natuurlijke neiging daartoe stop te zetten. Je wordt er gelukkig van en vol van mededogen. En je ziet in dat potloodlijntjes alleen bestaan op het papier in je hoofd.
(dr. Jill Bolte Taylor, Onverwacht inzicht)
Geen opmerkingen:
Een reactie posten